Straffe boeken over overheidscommunicatie

Kaft van "Kleur bekennen - overheidscommunicatie in vijf spanningsbogen" van Guido Rijnja & Vera de Witte (Amsterdam: Adfo Groep, Communicatie.serie, najaar 2014, 78 p., ISBN 9789491560835)

Kaft van “Kleur bekennen – overheidscommunicatie in vijf spanningsbogen” van Guido Rijnja & Vera de Witte (Amsterdam: Adfo Groep, Communicatie.serie, najaar 2014, 78 p., ISBN 9789491560835)

Voor iedereen die al ’s stilstaat bij hoe de onderlinge samenwerking beter kan, of de bedrijfscultuur van een aanspreekbare overheid in een netwerksamenleving met toenemende onthiërarchisering, of gewoon bij de efficiëntie van voorlichting, is het essentieel een blik te werpen op het korte & krachtige “Kleur bekennen – overheidscommunicatie in vijf spanningsbogen” van Guido Rijnja & Vera de Witte (Amsterdam: Adfo Groep, Communicatie.serie, najaar 2014, 78 p., ISBN 9789491560835) – al was het maar voor de vele verwijzingen en bronvermeldingen, of voor dit cruciale kaderstukje (pdf van 240 kB) van Sicco Louw (blz. 46-47) over de rol van communicatie bij een open overheid … waarover Rijnja trouwens een interessant interview weggaf. In afwachting van een apart artikel, als we de tijd vinden, bij deze alvast een opsomming van de vijf hoofdstukken:µ

  1. Spanningsboog 1 – overheidsparticipatie of participatiesamenleving ?
  2. Spanningsboog 2 – calculerende burgers en onbewuste keuzes
  3. Spanningsboog 3 – geen openheid zonder eigenheid
  4. Spanningsboog 4 – beeldregie in een versnipperd medialandschap
  5. Spanningsboog 5 – communicatievak: verwatering of versterking (met bv. de subvraag claimen of faciliteren).

Interessante quote (blz. 59): “Wat vooral tegen de borst stuit, zo registreerde de Utrechtse bestuurskundige Kees van den Bos na enkele onderzoeken, is de wijze waarop de overheid een besluit voorbereidt, vervolgens de knoop doorhakt en het besluit daarna tot uitvoering brengt. ‘Procedurele rechtvaardigheid’ wordt meer waarde toegedicht dan ‘distributieve rechtvaardigheid’, stelde hij vast (Vertrouwen in de overheid, 2011). Niet de inhoud van de beleidsvorming en -uitvoering jeukt, maar de wijze waarop je als burger tegemoet wordt getreden.”

In ditzelfde kader zijn de pagina’s over “netwerkende overheid” op Communicatierijk.nl (an sich een straf handboek) ook erg relevant: Communicatierijk.nl/vakkennis/n/netwerkende-overheid … We citeren: “Communicatie is bij de netwerkaanpak het belangrijkste beleidsinstrument, maar niet meer in de vorm van voorlichting of massamediale campagnes. Communicatie betekent nu aansluiting vinden bij bestaande netwerken of de oprichting van nieuwe netwerken waarin luisteren en verbinden centraal staan. Communicatie is daarmee allereerst de kerntaak van de ambtenaar die de contacten en samenwerking met de maatschappelijke partners organiseert. De communicatieprofessional is onmisbaar in de ondersteuning van deze beleidsmedewerkers die een netwerkaanpak kiezen. Uit praktijkcases blijkt dat de netwerkaanpak in beleid ook een andere aanpak van de communicatie vraagt. De belangrijkste succesfactoren” vindt u hier opgesomd.

In dezelfde reeks signaleren we ook:

En Machteld Weyts schreef met “Handboek Overheidscommunicatie – Zuurstof voor de democratie (Gent: Academia Press 2015, ISBN 9789038225753) een uitmuntende inleiding op het communicatievak anno nù. Dat blijkt meteen uit de inhoudstafel, waarin omgevingsmanagement, actorenclusters, participatie en gedragsverandering (incl. het 7E-model) een prominente plaats krijgen. Mooi om te zien ook hoe het verdrag van Aarhus een plaats kreeg in het hoofdstuk over het wetgevend kader. Enig minpunt is dat het boek geen trefwoordenlijst heeft (“komt zeker aan bod in de volgende editie”) en de al te summiere opsomming van websites op blz. 181 (al zijn er ook “Meer weten?” kaderstukjes in de hoofdstukken zelf).

Weyts’ boek is zeker ook nuttig voor beslissers & beleidsmakers die zich snel een beeld willen vormen van ons vak. Als zij daarop door willen gaan, dan is het bondige “Communicatiekragt – wat managers, bestuurders en beleismedewerkers van communicatie mogen verwachten” van Loes Hekkens, Fia Sanders en Bert Pol (Den Haag: Boom Lemma 2012, 106 p., ISBN 9789059318564) van harte aanbevolen. Zoals blijkt uit de inhoudstafel hier opent het meteen sterk met de these “communiceren is beïnvloeden” (blz. 13) en een hoofdstuk “communicatiestrategie en psychologie” (blz. 17-28).

Dit artikel verscheen eerder elders – op 2016-04-20.

Getagged , , ,

Bedenkingen? Aanvullingen? Correcties? Lof? Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: