Tagarchief: gedragsinzichten

Over bubblethink, false facts, psychotargeting en de omgang met tegenspraak

Drie groepen met elk hun eigen kijk op leiderschap … Dia 10 uit de presentatie van Glocalities (Frits Spangenberg & Anne Blanksma Çeta) tijdens EuroPCom 2017 in Brussel.

In de aanloop naar EuroPCom 2018 (en naar de komende verkiezingen) moest ik terugdenken aan een van de sterkste sessies van de voorbije edities (naast de immer relevante keynotes van Simon Anholt in 2011 en in 2013 en de unconference van 2014). Dat was de sessie getiteld “Know your target: behavioural insights and audience perspectives“, voorgezeten door Ian Vollbracht en met verder ook de immer pertinente Alex Aiken die het er over “obsolete” versus “modern media operation” had.

De Nederlandse marktonderzoekers Frits Spangenberg & Anne Blanksma Çeta van Glocalities toonden toen drie dia’s (scroll door voor de twee andere) waarin ze, op basis van een kleine enquête onder de deelnemers en ander cijfermateriaal, de bubble konden tonen waar veel EU-ambtenaren in zitten. En hoe niet enkel hun dress code maar ook hun hele denkkader verschilt van wat EU-sceptici menen & voelen. Maar ook hoe de eerder onverschillige “zwijgende meerderheid” nog anders tegen het Europese project, Europa en z’n instellingen aankijkt. (U kunt de sessie hier herbekijken.) Zeer revelerend hoe dergelijk waardenonderzoek (en het kan altijd grondiger zegden ze zelf) helpt begrijpen wat er precies speelt, welke strategieën een meer verbindende weg kunnen bieden. Net zoals gedragsonderzoek, georganiseerd luisteren of andere participatietechnieken bewijsbasis bieden.

Bubblethink en vooroordelen die de kwaliteit van het (bij voorkeur evidence based) beleid maken verstoren, zijn ook het onderwerp van een sterk rapport (alweer) van het Britse Behavioural Insights Team over behavioural government (BIT UK 2018-07-11).

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , ,

17 trends voor overheidscommunicatie en tal van leestips

“De overheid kan onbehagen veroorzaken wanneer zij te weinig oor heeft voor gevoelens die er leven en haar prestaties als ondermaats worden ervaren. De overheid kan aan de andere kant ook oplossingen bieden: misstanden aanpakken en empathischer zijn.” Een toename van het maatschappelijk onbehagen (en er zijn m.i. ook manieren om er iets aan te doen namelijk luisteren en digitale voorzieningen minder humanobeet maken) is een van de 17 trends die de Nederlandse Rijksoverheid vandaag ziet, in het rapport “Iedereen aan zet” (2707-12-13, pdf van 3,7 MB).

Het trendrapport werd “onderverdeeld in 6 thema’s. Het zijn omschrijvingen van ontwikkelingen; sommige zijn nog in een beginstadium (zoals de blockchain), andere zijn al wat verder (zoals de deeleconomie). In alle gevallen geldt: een trend raakt niet alles en iedereen, en roept ook tegenkrachten op.”

U vindt ze hier samengevat (pdf van 357 kB) en er zijn ook downloads om met de trends aan de slag te gaan, maar nu u toch hier bent, lijsten we ze graag even op in één oogopslag:

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Weten is nog geen doen … en agile werken matcht met een realistischer beleidsperspectief

Verschillende beleidsperspectieven volgens het door Will Tiemeijer geschreven rapport "Weten Is Nog Geen Doen" (WRR 2017-04-24) cf. https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2017/04/24/weten-is-nog-geen-doen

Deze dia van Will Tiemeijer is zo glashelder goéd dat ie veel bijval kreeg tijdens zowel de Dag van het Gedrag (Den Haag 2017-11-23) van BIN_NL als op het Netwerkevent Gedragsinzichten (Brussel 2017-12-08, dia 54). De tabel vat het nut van gedragsinzichten helemaal samen voor overheden die de zelfredzaamheid van burgers willen bevorderen (of die daarop denken te kunnen rekenen).

Lees er meer over in het rapport “Weten is nog geen doen – een realistisch perspectief op redzaamheid” (2,4 MB) van de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR-rapport 97 d.d. 2017-04-24); dat vraagt ook ùw aandacht voor “het belang van niet-cognitieve vermogens, zoals een doel stellen, in actie komen, volhouden en om kunnen gaan met verleiding en tegenslag”. Op deze pagina vindt u behalve de downloadlink ook een video samenvatting, een geschreven samenvatting en andere links: www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2017/04/24/weten-is-nog-geen-doen.

Lees verder

Getagged , , , , , , , ,

Aanbevolen sites of nieuwsbrieven

Er zijn zo van die sites of blogs waarvan je bij vrijwel elk artikel denkt: dàt zou ik moeten sharen met de collega’s “in het vak”, of daar zou ik iets mee kunnen doen op deze blog … maar al die url’s of artikels delen heeft natuurlijk weinig zin. Het betreft eenvoudigweg essentiële bronnen die u net zo goed zelf kunt raadplegen via uw RSS-feed, of opslaan in de bladwijzermap die u met regelmaat raadpleegt. Daar hopen we ook op, want het ontbreekt ons steeds vaker aan tijd om artikels te schrijven, wegens andere prioriteiten. Maar om u niet in de kou te laten staan, lijsten we u graag enkele basics, op. Wat zijn de uwe ?

Enkele van mijn favoriete sites & platformen i.v.m. non-profit en overheidscommunicatie zijn de volgende – grasduin er zeker ’s in!

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , ,

Met kennis van gedrag beleid maken (en communicatie)

“In veel beleid draait het om het beïnvloeden van de keuzen en het gedrag van burgers. Een belangrijke boodschap van de gedragswetenschappen is dat beleid waarin de mens exclusief wordt benaderd als rationele calculeerder, reële kans loopt te mislukken. Mensen kiezen meestal niet zo goed geïnformeerd en weloverwogen als nogal wat beleidsmakers lijken te veronderstellen. […] In essentie vestigen de gedragswetenschappen de aandacht op de noodzaak van empirisch valide beleidstheorieën over hoe mensen keuzes maken en welke factoren daarop van invloed zijn. De urgentie van goede beleidstheorieën is alleen maar toegenomen.

  1. Ten eerste wordt de overheid steeds vaker geconfronteerd met problemen waarin de optelsom van individuele gedragingen en keuzes een belangrijke rol speelt, van klimaatverandering tot leefstijlgerelateerde ziekten.
  2. Ten tweede legt de overheid steeds meer nadruk op de eigen verantwoordelijkheid en keuzevrijheid van burgers. Om te voorkomen dat veel mensen hierdoor in de problemen komen, is het belangrijk dat de overheid in haar beleid uitgaat van reële veronderstellingen over hoe mensen keuzes maken en wat ze op dit gebied aankunnen. In tijden van bezuinigingen is kennis over wat werkt nog belangrijker voor een goede besteding van overheidsmiddelen. […]

In de afgelopen jaren is in de gedragswetenschappen belangrijke nieuwe kennis ontwikkeld over hoe mensen kiezen. De nieuwe kennis kan worden samengevat met een handvol begrippen […]

Lees verder

Getagged ,

Break the box en stop met communiceren?

Kaft van het boek van Harrie van Rooij getiteld "Stop met communiceren! Waarom communicatie meestal mislukt en hoe je daar verandering in brengt. (Amsterdam: Adfogroep 2014, 128 blz., ISBN 9789491560590, Communicatie.serie)

Opvallende vaststelling tijdens het Break the box Kortomcongres van 2014-05-14 in Leuven: de presentaties over creativiteit, bv. door Cyriel Kortleven, gingen vaak over facetten van cognitieve, sociale en gedragspsychologie.

Twee recente, ja belangrijke boeken om snel inzicht te verwerven in wat die wetenschapsdisciplines voor het communicatievak kunnen betekenen, zijn:

Lees verder

Getagged ,

Nudging & keuze-architectuur onder de loep

Illustratie van Fran Bambust over keuze-architectuur d.d. 2014-03-31.

Nudging en keuze-architectuur waren hot topics tijdens het project Visie en strategie Vlaamse overheidscommunicatie 2014-2020. Er werd enthousiast over gediscussieerd én genuanceerd: de hele keuze-architectuur moet ook transparant zijn en democratisch gecontroleerd, en staat niet los van de pleidooien voor interactieve beleidsvorming en een open overheid. Het gaat niet om een zwartwitverhaal maar wel over een boeiend model om tot meer succesvol beleid te komen.

Ondertussen verschenen op 2014-03-26 in Den Haag twee rapporten van de (Nederlandse) Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO, ondertussen Raad voor Volksgezondheid en Samenleving of RVS). Ze zijn beide hier downloadbaar, net zoals het persbericht:

Lees verder

Getagged , , ,

Over olifantenpaadjes sprinten naar catalogi met user stories?

Pleidooi voor structureler werken met user stories en mystery shopping – een persoonlijke column

“Het feestje is niet langer bij het product maar bij de consument, en als merk moet je tegenwoordig proberen deel te hebben aan hùn feestje.” Welke Belgische reclamemaker was het ook weer die dat zei? Zijn intro was iets als “‘Vroeger ging reclame over consumenten het gevoel geven dat een merk een feest was waar ze bij wilden zijn, maar vandaag lukt dat enkel nog voor merken als Martini.” [‘k Ben de exacte quote & bron vergeten, excuseer.]

Feestende burgers? Gelijk hebben ze. “En dan maandagmorgen eerste werk dat dossier regelen, bij de provider of die andere grote organisatie. Als dat maar snel geregeld geraakt.” Of ze nu veel energie hebben of moe zijn van de kater of ’n burnout: bitter weinig burgers vinden het fijn om dingen te moeten uitvissen of aanvragen of regelen. Laat staan dat ze zelfs de meest opgeleukte sites ook boeiend vinden. Zeg ’s eerlijk: wie wil zich graag o zo grondig documenteren en dan gezellig procedures doorlopen? “Plug ’n play is de norm, regel het mij aub automatisch, weten jullie niet alles al? Er zijn leukere dingen of belangrijkere.” [Denk ook aan hoe de verenigingen waar mensen in armoede het woord nemen boven alles automatische rechtentoekenning vragen – meer zekerheid en comfort, minder vermoeiend gepieker.]

Mensen hebben geen tijd of geen zin, laat ons daar maar wat vaker van uitgaan. Of ze nu decision fatigue (beslismoeheid), CPA, CVS of RSI hebben of “gewoon” drukbezet CEO zijn van hun eigen leven: geen omweg AUB is de boodschap. Kon het allemaal maar zo simpel als “Abracadabra zei u? Ja geef mij Abracadabra, gratis of goedkoop, en zorg dat de databescherming in orde is en dan zal ik het per kerende bevestigen en vervolgens vol vertrouwen doorgaan met mijn leven.” [Het A-stad project lijkt alvast in die richting te gaan: “Als je op je profiel aangeeft dat je een huis bezit, zal je spontaan door de stad op de hoogte worden gebracht van bepaalde renovatiepremies waar je recht op hebt” zegden Gerrie Smits en Michaël Thys in de Standaard van 2014-01-11 (p. 38). Benieuwd!]

Des mensen : lettergrepen inslikken, afko’s sms’en, olifantenpaadjes nemen …

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Transparantie en openbaarheid van bestuur in Vlaanderen

Transparantie, open overheid, openbaarheid : de termen zijn hier al meermaals gevallen. Hieronder brengen we u daarom even de huidige stand van zaken wat betreft openbaarheid van bestuur in Vlaanderen. (Trefwoord voor onze vakgenoten in Nederland, waar de regering de ‘openbaar tenzij’ weg insloeg in september 2013 : wob.)

Lees verder

Getagged , , , , , , , ,

Discussie 1: overheidscampagnes als slaappillen?

In welk bedje zijn overheidscampagnes ziek? Om te beginnen zijn er te veel (wat wil je, met zoveel beleidsniveaus en ministers?), waardoor de mediadruk per campagne verpietert tot onder een niveau dat een minimale zichtbaarheid waarborgt. Jammer genoeg worden de beperkte investeringen ook niet gecompenseerd door creatieve impact. Ik vraag me soms af bij welke reclamebureaus onze overheden hun slaapverwekkende campagnes blijven vinden? En dat in een land met een creatieve gemeenschap die op alle internationale podia belangrijke onderscheidingen krijgt. Ten slotte is er het povere conversatiegehalte van de betrokken campagnes. Van enige interactie met de betrokken doelgroepen, bijvoorbeeld via de sociale media, is geen sprake.

Waar de federale overheid niet thuis geeft als het aankomt op de evaluatie van eigen campagnes, gaat de Vlaamse regering daar wel op in, ergens diep verborgen in haar jaarverslag 2012. De kritiek is striemend: de externe campagnes krijgen een schamele 5 op 10 van de eigen beleidsmedewerkers en communicatiespecialisten. Onduidelijke strategie, flinterdunne creatie en onbestaande opvolging van de resultaten, klinkt het vernietigende eindoordeel.

Natuurlijk zijn er ook oplossingen, maar daarvoor is visie en daadkracht nodig. En die gedragen moet worden door regeringsleiders en topambtenaren. Zolang communicatie met de burger voor hen een futiele bijzaak is, zal er maar weinig veranderen. Ik permitteer mij om met mijn bescheiden ervaring enkele aanbevelingen te formuleren. […]

Marc Fauconnier schreef ook vier aanbevelingen; u kunt die lezen in het standpunt …

Wat is uw mening over meer streven naar communicatiestrategieën “per groot maatschappelijk thema”? Werken overheden wel genoeg met raamcontracten? Wat denkt u als u de kritiek leest over een “verpieterde mediadruk” die leidt tot “onvoldoende zichtbare campagnes” met een gebrekkige “creatieve impact” en “te pover conversatiegehalte”? Wat denkt u over uitdagingen als het verbeteren van de strategie van overheidscampagnes of het beter opvolgen van campagneresultaten?

Graag uw reacties hieronder …

Getagged , , , , , ,

Aanvulling over Nudge

Detail uit de omslag van de Engelstalige editie van Nudge van Sunstein & Thaler bij Yale UP.

Een aanvulling wat betreft Nudge“… Ik pleitte hier, voor alle duidelijkheid, niet voor massale en ongenuanceerde nudging maar wel om als overheid goed na te denken over je doel & middelen eens je hebt vastgesteld dat de information overload een feit is, ja Babelse proporties aannemen kan, waar die objectieve overheidsinformatie van ons niet meer door geraakt als die louter cognitief georiënteerd is. En waar niet-volgehouden prikkels, hoe creatief ook, inderdaad niet meer volstaan om mensen grondig te informeren laat staan sensibliseren of om hun automatisch gedrag (check Daniel Kahneman) te doorbreken. Alsof de aandacht overal voor het grijpen ligt.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Digital first in the attention economy?

Grafiek uit het boek "Digitale Demenz" van Manfred Spitzer (Droemer Knaur 2012, ISBN 9783426276037).

Grafiek uit het boek “Digitale Demenz” van Manfred Spitzer (Droemer Knaur 2012, ISBN 9783426276037).

Gaat de Vlaamse overheid organisatiebreed voor een digital first project? Hoe? Met zulke vragen eindigen we. Maar eerst de inleiding …

Digitaal het nieuwe normaal? Peter Hinssen denkt van wel, maar volgens Piet Bakker is er sprake van een digitale zeepbel als het gaat over digitale kranten. Wijst dat ergens op, of zitten we gewoon in een tussenfase? De tijd zal het zeggen. Bedrijfsmodellen komen en gaan en de managementscholen passen zich aan … dat soort zaken valt doorgaans in de plooi.

Maar kan een aandachtseconomie zich wel staande houden als er signalen komen dat het menselijk brein zelf niet zo vlot z’n draai vindt op al die digitale platformen? Of is het voor onze soort een kwestie van adapteren aan een onvermijdelijke evolutie, waarbij the fittest het vlotst hun focus vinden? En het slechts aan techniek schort bij wie z’n toerental ziet sputteren? Of ligt het alweer aan de ingenieurs en ontwerpers, die de horde niet hadden voorzien, en na ergonomische muizen nu ook maar mentaal minder belastende toestellen moeten ontwerpen?

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , ,

Onvolledig overzicht van mogelijke trends en uitdagingen

Citaat van Herbert Simon uit "Designing organizations for an information-rich world" (1971), p.40-41.

Citaat van Herbert Simon uit “Designing organizations for an information-rich world” (1971), p.40-41.

Hieronder, bij wijze van eerste prikkeling, een onvolledig – onvermijdelijk – overzicht van trends, uitdagingen en probleemstellingen die we al in beeld zagen komen. De verbanden die soms worden gelegd, kunnen een volgende keer ook anders worden gelegd. Maar het gaat hem niet om de perfecte indeling of het elegantste venndiagram, maar wel om het op temperatuur krijgen van visievorming. Daarom ook komen we er in volgende blogposts  op terug, en rekenen we op reacties onderaan de artikels.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Sociale marketing voor mensen in armoede / het 7E-model in een prille versie

Header van de site Communiceren met Armen (2012-2017)

17 oktober: datum van de jaarlijkse werelddag van verzet tegen armoede. U zult er aan worden herinnerd in het nieuws, doordat u witte lakens uit gebouwen ziet hangen, of op een andere manier.

Wij brengen graag even drie zaken onder uw aandacht:

Lees verder

Getagged , , , ,

Over pesten op school en hoe dat gedrag beter te beïnvloeden

Bert Pol schreef zopas voor het C Magazine van de Nederlandse beroepsorganisatie Logeion een kort artikel over pestgedrag onder jongeren, waarin hij een aantal Nederlandse campagnes en initiatieven onder de loep neemt, een succesvol, in Finland ontwikkeld programma bespreekt en een YouTube spotje van Friends uit Zweden onder onze aanbracht brengt omdat het niet de indruk wekt dat de getoonde situatie de normale is, en dus “beduidend meer kans maakt op het activeren van het juiste psychologische mechanisme”. En dan nog kan “een massamediale campagne […] een zinvolle aanvulling zijn op [..]” maar “zeker geen vervanging van een persoonlijke of groepsgerichte interventieaanpak” waarschuwt Pol.

Lees verder

Getagged , ,
%d bloggers liken dit: